کد سایت
fa12284
کد بایگانی
12565
نمایه
توانایی نداشتن بر انجام نذر و قسم
طبقه بندی موضوعی
Laws and Jurisprudence,عهد، نذر و سوگند
خلاصه پرسش
اگر کسی به هر دلیلی نتواند به نذر و قسم خود وفا کند، حکمش چیست؟
پرسش
اگر کسی نذر میکند و از بابت آن چیزی میخواهد، بعداً متوجه میشود که توانایی انجام آن کار را ندارد، حکمش چیست؟ اگر به انجام این کار قسم خورده باشد چطور؟
پاسخ اجمالی
این سؤال دارای دو فرض است؛ اول آنکه از ابتدا قادر به انجام کار نباشد، دوم آنکه در زمان نذر قادر به انجام باشد ولی بعد از نذر کردن از انجام آن عاجز شده باشد.
در فرض اول مراجع معظم تقلید فرمودهاند:
انسان کارى را میتواند نذر کند که انجام آن برایش ممکن باشد، بنابر این کسى که نمیتواند پیاده به کربلا برود، اگر نذر کند که پیاده برود، نذر او صحیح نیست.[1]
در فرض دوم فرمودهاند:
اگر نذری غیر از نذر روزه کرده است باز هم نذرش باطل و چیزی بر او نیست.[2] ولى اگر نذر کند که روزهاى بگیرد و بدون پیشبینى قبلى از انجام آن عاجز شود، باید آنرا قضا کند و اگر ممکن نشد[3] به مقدار یک مدّ طعام به فقیر صدقه بدهد.[4]
در مورد قسم خوردن هم فرمودهاند:
قسم خوردن چند شرط دارد... از جمله: عمل کردن به قسم براى او ممکن باشد و اگر موقعى که قسم میخورد ممکن باشد و بعد تا آخر وقتى که براى قسم معین کرده عاجز شود یا برایش مشقّت داشته باشد، قسم او از وقتى که عاجز شده به هم میخورد.[5]
در فرض اول مراجع معظم تقلید فرمودهاند:
انسان کارى را میتواند نذر کند که انجام آن برایش ممکن باشد، بنابر این کسى که نمیتواند پیاده به کربلا برود، اگر نذر کند که پیاده برود، نذر او صحیح نیست.[1]
در فرض دوم فرمودهاند:
اگر نذری غیر از نذر روزه کرده است باز هم نذرش باطل و چیزی بر او نیست.[2] ولى اگر نذر کند که روزهاى بگیرد و بدون پیشبینى قبلى از انجام آن عاجز شود، باید آنرا قضا کند و اگر ممکن نشد[3] به مقدار یک مدّ طعام به فقیر صدقه بدهد.[4]
در مورد قسم خوردن هم فرمودهاند:
قسم خوردن چند شرط دارد... از جمله: عمل کردن به قسم براى او ممکن باشد و اگر موقعى که قسم میخورد ممکن باشد و بعد تا آخر وقتى که براى قسم معین کرده عاجز شود یا برایش مشقّت داشته باشد، قسم او از وقتى که عاجز شده به هم میخورد.[5]
[1]. امام خمینی، توضیح المسائل (محشّی)، گردآورنده: بنیهاشمی خمینی، سید محمدحسین، ج 2، ص613، دفتر انتشارات اسلامی، قم، چاپ هشتم، 1424ق: حضرات آیات امام خمینی(ره)، سیستانی، بهجت، مکارم، زنجانی.
[2]. همان: بنا بر فتوای آیت الله سیستانی.
[3]. حضرت آیت الله سیستانی در ادامه مطلب فرمودهاند: و اگر ممکن نشد، احتیاط واجب آن است که یا بجاى هر روز 750 گرم غذا به فقیرى صدقه بدهد یا 5/ 1 کیلو به کسى بدهد که به جاى او آن روزه را بگیرد.
[4]. این نظریه بنا بر فتوای آیت الله زنجانی است.
[5]. توضیح المسائل (محشّی)، ج 2، ص 624.