جستجوی پیشرفته
بازدید
10432
آخرین بروزرسانی: 1393/07/07
 
کد سایت fa4220 کد بایگانی 2762 نمایه اعتقاد به وجود امام زمان (عج)، و نواب آن حضرت
طبقه بندی موضوعی نایبان مهدی|امامت مهدی(عج)
اصطلاحات نواب اربعه
گروه بندی اصطلاحات شخصیت‌ها
خلاصه پرسش
چه طیفی از مردم وجود امام زمان (عج)، و نواب آن حضرت را می پذیرند؟
پرسش
چه طیفی از مردم وجود امام زمان(عج)و نواب را پذیرفتند و می پذیرند آیا فقط مردم ساده لوح یا روشن و با هوش و محقق؟
پاسخ اجمالی

علاوه بر دلایل نقلی و تاریخی بر لزوم امام در هر زمان که همۀ آنها توسط فقها و دانشمندان بزرگی؛ مانند شیخ صدوق، شیخ طوسی، کلینی، علامه مجلسی، شیخ مفید و ... نقل شده است، عقل نیز این ضرورت را درک کرده و همۀ عقلای عالم به لزوم امام معترف اند؛ از جمله دلائل عقلی بر ضرورت وجود و حضور امام در همه زمان ها، "برهان لطف" است. طبق این برهان امکان ندارد خداوند انسان ها را در زمانی بدون امام رها کند.

نواب اربعه از بهترین افراد زمان خود و مورد وثوق امام عسکری (ع) و خود امام زمان (عج) بوده اند که نیابت آنان در درجۀ اول مورد پذیرش دانشمندان و افراد با هوش و محقق بوده و از طریق آنان به سایر افراد منتقل شده است، این مطلب از توثیقات و تأییداتی که از طرف بزرگان نسبت به این نواب اربعه در کتب رجالی بیان شده، به خوبی روشن می شود.

پاسخ تفصیلی

مبحث وجود مبارک امام زمان(عج) یکی از مباحث امامت خاصه است که بعد از اثبات لزوم امام و پیشوای معصوم -برای جامعۀ بشریت در همه زمان ها- توسط دلیل عقل، مطرح می شود. از جمله دلائل عقلی برهان لطف در لزوم امامت است که طبق آن امکان ندارد خداوند انسان ها را در زمانی بدون امام و رهبر معصوم رها کند. سپس با شواهد تاریخی مطمئن و شهادت افراد موثقی مانند نواب اربعه وجود حضرت اثبات می شود.

اما این که چه طیفی از مردم، وجود امام زمان (عج) و چه طیفی از مردم وجود نواب اربعه و رابطه آنها را با حضرت، پذیرفتند و می پذیرند؟، باید گفت که، برای آشنایی با مؤمنین و معتقدین به آن حضرت و نائبان خاص آن حضرت کافی است به منابع روایی مراجعه شود تا معلوم گردد چگونه بزرگانی که از افراد با هوش و محقق و روشنی بودند، به وجود امام زمان(عج) اعتراف کرده اند.

برای نمونه به ذکر چند مورد اکتفا می کنیم:

الف: اعتقاد دانشمندان و فقها و علما به ضرورت و وجود حضرت مهدی (عج) و اعتقاد به نائبان آن حضرت:

1- شیخ صدوق که پیشوای محدثان شیعه است و در کتاب "کمال الدین" روایات زیادی را در زمینۀ وجود آن حضرت جمع آوری نموده است از محمد ابن عثمان که از مردان نامی و دانشمندان و یکی از نواب اربعه است نقل می کند که وقتی فرزند امام عسکری(ع) به دنیا آمد حضرت پولی به من داد و فرمود: برو و برای فرزندم گوسفندی بخر و عقیقه کن.[1]

2- فضل ابن شاذان نیشابوری دانشمند بزرگ در کتاب "الغیبة" به وجود امام زمان(عج) اقرار می کند و می گوید: امام عسکری(ع) فرمودند: حجت خدا  و جانشین من در نیمه شعبان سال 255 تولد یافت.[2]

3- حکیمه دختر امام محمد تقی(ع) و عمه امام عسکری (ع) از بانوان دانشمند اهل بیت بوده است که طبق نوشته شیخ صدوق در "کمال الدین" و شیخ مفید در کتاب "الاختصاص" به وجود امام زمان (عج) اقرار کرده و می گوید من شاهد ولادتش بودم و به او ایمان دارم.[3]

4- ابوسهل نوبختی یکی از دانشمندان بزرگ شیعه در زمان خود است و چنان که شیخ صدوق در "کمال الدین" می نویسد: وی از امام عسکری(ع) نقل می کند که امام زمان(عج) متولد شده است.[4]

5- مؤلفین کتب اربعه از دانشمندان بزرگ زمان خود افرادی هستند که به وجود امام زمان(عج) اعتقاد کامل داشته اند، از جمله کلینی در کتاب شریف "الکافی" بابی را در مولود حضرت بیان می کند و نیز بابی را در مورد غیبت دارد.[5]

همچنین علامه مجلسی که در زمان خود استوانۀ علم و دانش بود، در "بحارالانوار" روایات زیادی را در این باره نقل می کند.

حاج میرزا حسین نوری در کتاب "جنة المأوی" حکایات زیادی را از فقها و بزرگانی؛ مانند سید ابن طاووس، علامه حلی، شیخ ابراهیم کفعمی و... که به خدمت حضرت رسیده اند و به وجود حضرت اقرار کرده اند، نقل کرده است.[6]

همه این شواهد از دید افراد واقع بین دلیل بر آن است که این اعتقاد و ایمان به وجود حضرت مهدی در ابتدای دوران غیبت کبرا مختص به دانشمندان و بزرگان علم و معرفت بوده است؛ زیرا در جو سیاسی و شرایط  سختی که دشمنان اهل بیت مخصوصاً دستگاه حکومت ظالمانه وقت به وجود آورده بود تا جامعه را از وجود امام دوازدهم شیعیان محروم نمایند، تحمل سختی های اعتقاد به آن حضرت تنها با تکیه بر پشتوانه علم و اعتقاد ممکن بود و عوام و افراد بی سواد جامعه، انگیزه و قدرت داشتن و حفظ چنین اعتقادی را نداشتند و غالباً دنباله رو حکومت ها و قدرت های زمان خود بودند.

ب: وجود نواب اربعه از نظر بزرگان و علما و فقها

بزرگان و دانشمندان و افراد محقق و تیز بین هم به وجود نواب اربعه و اقرار به حقانیت آنها و رابطه آنها با امام زمان ایمان داشته اند. در توثیق و تأیید این بزرگان از ناحیۀ امام عسکری(ع) و امام زمان (عج) روایاتی صادر شده است که در این جا به چند نمونه اشاره می  شود:

1- امام هادی(ع) در پاسخ به این سؤال احمد بن اسحاق قمی که پرسید به هنگام عدم دسترسی به آن حضرت، به چه کسی مراجعه کند؟ فرمود: عمری (عثمان بن سعید عمری که از نواب اربعه می باشد) مورد اعتماد من است. آنچه به شما می گوید از جانب من می گوید پس به حرف او گوش دهید و از او اطاعت کنید؛ زیرا او امین و مورد اعتماد است.

2- امام عسکری (ع) دربارۀ وی می فرماید: وی ثقه و امین است، او مورد اطمینان گذشتگان است، و نیز مورد اطمینان من در حال زنده بودنم و مردنم است هرچه او بگوید من گفته ام.

همچنین امام عسکری (ع)، حضرت مهدی (ع) را به چهل نفر نشان داد، آن گاه فرمود بعد از این دیگر او را نمی بینید، پس به عثمان بن سعید که از نواب اربعه است روی بیاورید، در هر چه او می گوید، از او اطاعت کنید.

3- امام عسکری (ع) در بارۀ محمد بن عثمان فرمود: همانا فرزند عثمان، محمد وکیل پسرم مهدی است.

در توقیع امام مهدی(عج) خطاب به اسحاق بن یعقوب نیز درباره محمد بن عثمان و پدرش چنین آمده: "محمد بن عثمان العمری (که خدا از او و از پدرش راضی باشد)، مورد اعتماد من است و نامه او نامه من است.[7]

بعد از امام معصوم(ع) این بزرگان و علما و دانشمندان بودند که به صدق و راست گویی نواب امام زمان (عج) و نیابت آنان اعتقاد پیدا کردند و افراد عامی همواره دنباله رو قدرت حاکم بر جامعه اسلامی بوده اند و در ابتدای غیبت کبرا که قدرت در دست مخالفان ائمه (ع) بود، هیچ اعتقادی به امام زمان و نائبان او نداشتند.

در بارۀ اعتماد بزرگان علم و دانش به آنها، روایات زیادی در کتاب های معتبر موجود است که ما برای اختصار به ذکر چند نمونه اکتفا می کنیم:

نائب اول، یعنی عثمان ابن سعید هم خود از دانشمندان بوده و هم بزرگانی مانند عبدلله ابن جعفر حمیری و احمد ابن اسحاق به او ایمان داشته اند. احمد ابن اسحاق می گوید از امام عسکری(ع) در باره عثمان ابن سعید پرسیدم، حضرت فرمودند: هر چه او و پسرش محمد ابن عثمان از طرف من بگویند، از من است. ابو سهل نوبختی دانشمند و فیلسوف شیعی هم به آنها اعتقاد داشته است. و در باره آنها می گوید آنها نزد دوست و دشمن از افراد دیگر داناتر بوده اند.[8]

شیخ طوسی در کتاب هایی که در علم رجال نوشته است، از آنها به بزرگی یاد کرده و به نیابت آنها اقرار داشته است.[9]

شیخ صدوق در کتاب "کمال الدین" توقیعاتی را از ناحیه حضرت در مورد آنها نقل می کند و از آنها به بزرگی یاد می کند و به نیابت آنها معتقد است.[10]

علامه حلی در باره عثمان ابن سعید که از نواب اربعه است می گوید: "او و پدرش هر دو از نواب خاص حضرت بوده اند و نزد شیعه دارای منزلت بسیار می باشند و از آنها به بزرگی و وثاقت یاد می کند و به وکالت آنها اقرار می کند.[11]

بنابراین، با توجه به دلایل و شواهدی که بیان شد به خوبی روشن است که اعتقاد به وجود امام زمان(عج) و نیابت نواب اربعه در زمان غیبت مسئله ای است که هم امامان معصوم(ع) که بهترین افراد بشر هستند به آن اعتقاد داشته اند و آن را بیان کرده و بشارت داده اند، و هم بزرگان علما و فقها در عصر غیبت کبرا که افرادی محقق، دانشمند و دقیق در همه مسائل بوده اند، این موضوع را پذیرفته اند.

 


[1] شیخ صدوق، کمال الدین و تمام النعمة، محقق و مصحح، غفاری، علی اکبر، ج 2، ص 108، نشر اسلامیه، تهران، چاپ دوم، 1395ق.

[2] دوانی، علی، موعودی که جهان در انتظار اوست، ص 187، دبیر خانه دائمی اجلاس حضرت مهدی، 1385.

[3] کمال الدین صدوق ج 2 ص108.

[4] شیخ صدوق، کمال الدین، ج 2، ص 108.

[5] کلینی، اصول کافی، ج 1، ص 514، دارالکتاب الاسلامیة.

[6] علامه مجلسی، بحارالانوار، ج 53، ص 202، ج 36 ، ص301، موسسه الوفاء، بیروت 1404ق.

[8] موعودی که جهان در انتظار اوست، ص 215.

[9] شیخ طوسی، رجال، ج 1، ص 401، چاپ جامعه مدرسین، 1415ق.

[10] کمال الدین و تمام النعمة، ج 2، ص510.

[11] علامه حلی، الرجال، ج 1، ص 149، دارالذخائر، قم، 1411ق.

 

ترجمه پرسش در سایر زبانها
نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

پرسش های اتفاقی

  • آیا همانگونه که جنیان گناهکار وارد دوزخ خواهند شد، جنیان نیکوکار نیز به بهشت می‌روند؟
    14602 درایه الحدیث 1390/06/19
    آیات بسیاری نشانگر آن است که جنیان نیز مانند آدمیان مکلف بوده و در مقابل رفتار خود باید پاسخگو باشند و به جزای کردار خویش برسند.[1] پروردگار در سورۀ "رحمان" که در آن، آدمیان و جنیان را مخاطب قرار می‌دهد، تصریح می‌فرماید که "وَ لِمَنْ خافَ ...
  • گاهی تشهد در رکعت دوم را فراموش می کنم چه باید کرد؟
    208322 Laws and Jurisprudence 1391/04/06
    «اگر [در رکعت دوم] نمازگزار تشهد را فراموش کند و بایستد و پیش از رکوع یادش بیاید که تشهد را نخوانده، باید بنشیند و تشهد را بخواند و دوباره بایستد و آنچه باید در آن رکعت خوانده شود بخواند و نماز را تمام کند.
  • خداوند در قرآن فرموده که رسولان از دانش غیب بهره‌مندند. چه دلیلی بر آگاه‌بودن امامان بر غیب وجود دارد؟
    9356 علم غیب 1393/11/07
    می‌دانیم دایره مأموریت پیامبر خدا(ص) و امامان معصوم(ع) محدود به مکان و زمان خاصى نبوده، بلکه رسالت آنها جهانى و جاودانى است، چگونه ممکن است کسى چنین مأموریت گسترده‌اى داشته باشد؟ در حالی‌که هیچ‌گونه آگاهى جز بر زمان و محیط محدود خود نداشته باشد؟ آیا کسى را که ...
  • منظور از «شرط خیار معلق» در معاملات چیست؟
    6596 خرید و فروش 1396/06/26
    یکی از شروطی که در قراردادها توسط ‏طرفین قرارداد مورد استفاده قرار می‌گیرد، شرطی است که به ‏موجب آن در فرض بروز حالتی خاص، به فردی که شرط را گذارده، اختیار ‏فسخ معامله در زمان معیّن را می‌دهد؛ ‏مثل این‌که فروشنده شرط ‌کند، چنانچه چک خریدار در موعد ...
  • آیا در نماز قرائت «ملک یوم الدین» به جای «مالک یوم الدین» جایز است؟
    16854 قرائت 1392/04/20
    توجه به این نکته لازم است که بیشتر فقها خواندن یکی از قرائت‌های سبعه(هفت‌گانه) را در نماز جایز می‌دانند، و حتی احتیاط را در این دانسته‌اند که نمازگزار تنها به قرائت‌های هفت‌گانه اکتفا نماید.[1] به همین جهت، فقها خواندن هر دو وجه؛ یعنی «مالک ...
  • یاد آوری خاطرات همسر مطلقه یا متعه ای که مدتش پایان یافته چه حکمی دارد؟
    9201 Laws and Jurisprudence 1390/03/12
    دفتر حضرت آیت الله العظمی خامنه ای (مد ظله العالی):اگر باعث تحریک شهوت شود، احتیاط در ترک است.دفتر حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی (مد ظله العالی):اگر موجب مفسده شود جایز نیست.دفتر حضرت آیت الله العظمی صافی گلپایگانی (مد ظله العالی):اگر فقط خودش فکر ...
  • آیا قدم زدن یا راه رفتن روی قبر جایز است؟ آیا مجازاتی دارد؟
    16892 Laws and Jurisprudence 1389/02/05
    از  دفاتر مراجع تا کنون جواب های زیر دریافت گردید:دفتر حضرت آیت الله العظمی سیستانی (مدظله العالی):معروف کراهت آن است.دفتر حضرت آیت الله العظمی خامنه ای (مدظله العالی):راه رفتن بر قبر بدون ضرورت مکروه است. کفاره ای ندارد.دفتر حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی ...
  • اگر کسی به شخص دیگری دروغ بگوید، آیا گفتن حقیقت بر ما واجب است؟
    6433 غیبت، توهین و تجسس 1396/05/11
    در اینگونه موارد، وظیفه شخص صرفاً – با وجود شرایط – نهی از منکر است و اعلام حقیقت لازم نیست، مگر در مواردی مهم؛ مثل اینکه اعلام حقیقت موجب حفظ جان یا آبروی فردی شود. ضمائم: پاسخ مراجع عظام تقلید نسبت به این سؤال، چنین است:
  • چرا نباید در عمق آفرینش اندیشید؟
    9508 ارتباط انسان با جهان 1390/09/01
    یکی از مسائلی که در قرآن و روایات به آن سفارش شده، تفکر در خلقت و آفرینش موجودات است.[1] امّا از تفکّر در ذات خداوند نهی شده است؛ مانند این که پیامبر ...
  • آیا تغییر در ذات ممکن است؟
    14558 معرفت شناسی 1394/11/24
    اگر منظور از تغییر ذات این باشد که موجوداتی که در طبیعت وجود دارند، داراى ماهیت یک نواخت نبوده و ذاتاً در حرکت‌اند و همواره تغییر ماهیت‏ می‌دهند، این مطلب مورد قبول است؛ زیرا بر اساس حرکت جوهری[1] طبیعت با تمام جواهر و اعراض ...

پربازدیدترین ها